Search

Is een bad vol ijsblokjes een therapie?

Updated: Oct 20

Door jezelf bloot te stellen aan extreme kou wordt je lichaam weerbaar­­der, meent Wim Hof, alias de Iceman. Wetenschap­pers besloten uit te zoeken wat ervan aan is. TOMAS VAN DIJK

Sommige proefpersonen hielden het wel vijf minuten vol in een zwembad vol ijsblokjes. Celine Poppe


Als sardientjes in een blikje liggen ze zij aan zij in zwemtenue in een bak met sneeuw. Alsof de ontbering niet erg genoeg is, schept iemand ijs over de lichamen van zeven rillende studenten van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Zijn we getuige van een studentendoop die uit de hand loopt?


Nee, het is een experiment, ontworpen door biomedisch wetenschapper Matthijs Kox van het Radboud universitair medisch centrum (umc). Hij mailt ons nog een foto. We zien dezelfde studenten badend in een zwembad met ijsklontjes.


Het experiment vond onlangs plaats op het landgoed van Wim Hof. Deze Nederlander, beter bekend als Iceman, heeft talloze kouderecords op zijn naam staan. Zo beklom hij blootsvoets besneeuwde bergen en stond hij ruim 70 minuten tot aan zijn kin in een bak met ijsblokjes in het ijsberenverblijf van een dierentuin. De mediagenieke man put kracht uit kou, ademhalingsoefeningen en meditatie. Door zijn trainingstechnieken zou hij zijn immuunsysteem en autonome zenuwstelsel kunnen reguleren – iets wat volgens de leerboeken volstrekt onmogelijk is – en daardoor de heftigste ontberingen kunnen doorstaan.

‘Toen Iceman tien jaar geleden bij ons aanklopte met de vraag of wij hem wilden onderzoeken, hebben we ernstig getwijfeld’

‘Wat Hof vertelt, druist in tegen de heersende wetenschappelijke inzichten’, zegt Kox. ‘Toen Iceman tien jaar geleden bij ons aanklopte met de vraag of wij hem wilden onderzoeken, hebben we ernstig getwijfeld. Ik was zeer sceptisch. Maar stel dat hij toch gelijk heeft, dan zou dat mogelijk perspectief bieden voor de behandeling van patiënten met ontstekingsziekten zoals reuma. Bij hen is het afweersysteem overactief.’


U doet inmiddels al tien jaar onderzoek naar Iceman en zijn technieken. Hij bleek gelijk te hebben. Hoe kwam u daarachter?


‘Op onze onderzoeksafdeling hebben we Hof een ongevaarlijke injectie met een bacterie toxine gegeven om een afweerreactie op te wekken, terwijl hij zijn ademhalingsoefeningen deed. Normaal ga je van die bacterie toxine een paar uur rillen, zweten en nog allerlei andere griepverschijnselen vertonen. Maar Hof had daar ­nauwelijks last van. Er zat veel adrenaline in zijn bloed, wat wijst op een actief autonoom zenuwstelsel. Tegelijkertijd wezen de bloedwaardes op een opvallend milde activiteit van het immuunsysteem.’


Nu bent u met nieuwe testen bezig, met al die studenten in zwembroek, om te kijken welk aspect van de Hof-methode precies verantwoordelijk is voor die superkrachten. Wie weet volstaat mediteren. Dat zou nog eens goed nieuws zijn voor reumapatiënten.


(Lacht) ‘Nou, ik denk niet dat de meditatie een grote rol speelt. In ons laatste experiment hebben we dat buiten beschouwing gelaten. Het vormde in de eerdere onderzoeken ook slechts een klein element van de training, en er zijn geen aanwijzingen in de wetenschappelijke literatuur dat het een rol kan spelen.’


Wat heeft u de studenten precies laten doen?


‘Een aantal werd alleen aan kou blootgesteld, een deel deed alleen ademhalingsoefeningen en een derde groep deed beide trainingen. De trainingen duurden vier dagen. We hebben ze uitgevoerd op het landgoed van Hof omdat we zijn zwembad en oefenhal konden gebruiken. Hof heeft zich niet met het experiment bemoeid. We hebben het zwembad voor duizenden euro’s gevuld met ijsblokjes. De proefpersonen moesten op dag vier zo lang mogelijk in dat zwembad blijven zitten. Sommigen hielden het wel vijf minuten vol. Ook moesten ze twintig minuten in een bak met sneeuw liggen. Voor de ademhalings­oefeningen moest je dertigmaal achter elkaar heel krachtig in- en uitademen en vervolgens tien ­seconden al je spieren stevig aanspannen. Iedereen kreeg na afloop een injectie met een bacterie toxine. Nu zijn we de bloedmonsters aan het analyseren.’


En wat blijkt?


‘Het is nog te vroeg om er iets over te zeggen.’


Bent u niet een beetje bang voor de uitkomst? Met badderen en ademhalingsoefeningen je autonome zenuwstelsel aanpassen, dat klinkt een beetje zweverig.


‘We hebben het experiment degelijk opgezet. Dus nee, ik ben niet bang. Bij het onderzoek met de leerlingen van Hof zagen we een duidelijk effect. De kans dat dat een toevalstreffer was is klein, blijkt uit onze statistische analyse.’


Hoe lang duurt het nog voordat reuma patiënten baat hebben bij de bevindingen?


‘Dat durf ik niet te zeggen. Ook na dit derde experiment moet er nog een hoop onderzocht worden. We doen geen ongefundeerde uitspraken over de Iceman Technieken. Daarvan zijn er al een hoop. Ik geloof alleen wat in wetenschappelijk studies is aangetoond. In ons geval: er is duidelijk een onderdrukkende werking op het immuunsysteem onder gecontroleerde omstandigheden bij gezonde proefpersonen.’


Matthijs Kox

  • geboren in 1982

  • werkt bij de afdeling intensive care van het Radboud universitair medisch centrum

  • deed voor zijn doctoraat onderzoek naar de wisselwerking tussen het ­immuunsysteem en het ­autonome zenuwstelsel

  • neemt al tien jaar Iceman en zijn technieken onder de loep en geeft leiding aan een team van tien ­promovendi en technici

Als je meer wilt weten over de mentale en fysieke gezondheidsvoordelen van zwemmen in open water en blootstelling aan kou, neem dan gerust deel aan onze ICEWIM Facebook group.

We zouden graag vernemen wat je van het artikel vind. Je kunt ons altijd bereiken op connect@icewim.com.


Dit artikel was eerst gepubliceerd op https://www.standaard.be/cnt/dmf20200202_04831907?articlehash=A6CAC2FDEBAA17A6FEA24BC1EB2CDBE0000E3DB410EA2590E19570ED30BC722529AE0FE4FD4E5BB0CC9BD00E2DFF26DB44954E51D5212A62A7AD7547973DF3EF

51 views

By signing up you agree to receive email updates from ICEWIM.

© 2020 by ICEWIM.